Karat i próba

Karat podaje udział złota w 24 częściach: 24 karaty to czyste złoto, 18 karatów to 18/24, czyli 75 % złota. Próba wyraża to samo w tysięcznych: 999,9 to praktycznie czyste złoto, 916,7 to 22 karaty, 750 to 18 karatów, 585 to 14 karatów, najczęstsza próba polskiej biżuterii, a 333 to 8 karatów. Przy srebrze używa się tylko próby: 999 dla sztabek i monet bulionowych, 925 dla srebra sterling, 875 i 800 dla starszych sztućców i wyrobów.

Do wartości liczy się tylko metal szlachetny: biżuteria 18-karatowa o masie 10 gramów zawiera 7,5 grama złota, pierścionek próby 585 o masie 10 gramów tylko 5,85 grama. Biżuterię i złom złota wycenia się dlatego za gram czystego kruszcu, nie za gram masy brutto. Polskie wyroby noszą cechę probierczą urzędu probierczego; starsze cechy używają cyfr zamiast tysięcznych, a tabelę przeliczeń znajdziesz na stronach Głównego Urzędu Miar.

Karat	Próba	Zastosowanie
24 kt	999–999,9	Sztabki, Liść Klonowy, Wiedeński Filharmonik, Orzeł Bielik, Britannia (od 2013)
23,6 kt	986	Dukat austriacki
22 kt	916,7	Krugerrand, Sovereign, American Eagle
21,6 kt	900	20 zł Chrobry 1925, 20 marek, 20 franków, rubel carski, stare monety USA
18 kt	750	Biżuteria
14 kt	585	Biżuteria (najczęstsza w Polsce)
8 kt	333	Biżuteria (głównie Niemcy)

Najczęstsze pytania

Czy 22 karaty są mniej warte niż 24 karaty?

Za gram masy brutto tak, za gram czystego kruszcu nie. 22-karatowy Krugerrand zawiera tyle samo złota co 24-karatowy Liść Klonowy; waży tylko więcej.

Co znaczy 925 na srebrze?

Srebro sterling: 925 tysięcznych srebra, reszta zwykle miedź. Przedmiot próby 925 o masie 100 gramów zawiera 92,5 grama srebra. Starsze polskie sztućce mają często próbę 800 lub 875.

Więcej pojęć